Công nghệ AGE: Biến rác thải rắn sinh hoạt không phát thải thành nguyên liệu
Theo thống kê, Việt Nam mỗi ngày có hàng chục nghìn tấn rác sinh hoạt được thu gom, nhưng công nghệ xử lý chủ yếu vẫn dựa vào các phương thức cũ, tốn đất, tốn chi phí và để lại hệ lụy môi trường nặng nề. Vài nơi mua lắp đặt công nghệ xử lý của nước ngoài cũng vẫn hạn chế về công suất, phát thải và giá thành cao. Chính vì vậy, sự ra đời của Công nghệ AGE đã thu hút sự quan tâm của dư luận và cộng đồng doanh nghiệp.
Ngày 25/9/2025, Viện Khoa học Công nghệ Năng lượng và Môi trường- Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam đã có Văn bản số 703/VNLMT thông báo kết quả thẩm định công nghệ nhiệt phân xử lý chất thải thu hồi năng lượng tái tạo của Công ty cổ phần Môi trường năng lượng xanh ASIAN Bắc Giang, đánh giá cao công nghệ AGE- Phân hủy nhiệt áp suất tùy biến không phát thải của Asian Environment Group (An Huy). Đây là một cột mốc đặc biệt, là kết quả nghiên cứu ứng dụng từ khu vực tư nhân được công nhận đạt tiêu chuẩn khoa học quốc gia, trong lĩnh vực vốn đòi hỏi hàm lượng kỹ thuật và an toàn môi trường rất cao.
Khác với nhiều đề tài “đặt hàng” hoặc sử dụng ngân sách nhà nước, công nghệ AGE được tự nghiên cứu, đầu tư và thử nghiệm thực tế bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, trải qua hơn 5 năm vận hành liên tục tại nhiều mô hình thử nghiệm. Kết quả đã chứng minh rõ ràng: AGE xử lý triệt để rác thải rắn sinh hoạt (rác dân sinh) theo quy trình khép kín, không phát thải khí độc- không nước thải- không ống khói và đặc biệt, biến rác hỗn hợp thành nguồn năng lượng cùng vật liệu tái sinh công nghiệp. Tuy nhiên, vì sao công nghệ đã được thẩm định nhưng chưa phổ biến thương mại. Đây là câu hỏi nhiều địa phương và nhà đầu tư quan tâm. Dưới góc nhìn chuyên môn, có bốn lý do chính, thể hiện sự thận trọng cần thiết trong quá trình hoàn thiện hệ sinh thái công nghệ quốc gia:
– Hệ thống thiết bị yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật rất cao: Công nghệ AGE là tổ hợp thiết bị cơ-nhiệt- điện áp suất cao, cần xây dựng bộ tiêu chuẩn cơ sở chế tạo phù hợp với điều kiện Việt Nam. Việc này nhằm bảo đảm an toàn, đồng nhất chất lượng và tuổi thọ thiết bị khi chuyển sang sản xuất hàng loạt.
– Cần bổ sung quy chuẩn vận hành và nghiệm thu sản phẩm đầu ra: Vì AGE không chỉ xử lý rác mà còn tái tạo năng lượng và nguyên liệu công nghiệp, nên sản phẩm đầu ra (nhiệt năng, khí tổng hợp, tro xỉ tái sinh…) cần được quy chuẩn hóa, định danh và tính vào chuỗi giá trị kinh tế tuần hoàn. Đây là bước “định danh pháp lý” cho sản phẩm của công nghệ mới.
– Phải có cơ chế liên kết đầu tư -vận hành minh bạch: Công nghệ này phù hợp với mô hình xã hội hóa, cần khung pháp lý rõ ràng để phường, xã, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia. Nếu không có quy định cụ thể, việc nhân rộng có thể vướng mắc ở khâu sở hữu, kiểm định, hoặc chia sẻ lợi ích.
– Khi chuẩn hóa hoàn tất, giá trị công nghệ sẽ tăng mạnh: Một khi bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn và cơ chế đầu tư hoàn thiện, định mức giá trị sản phẩm và thiết bị sẽ được nâng lên đáng kể. Khi đó, những lò thủ công, lò đốt cũ hoặc công nghệ bán cơ học không đáp ứng yêu cầu môi trường sẽ buộc phải thay thế. Đây là quá trình sàng lọc tự nhiên của thị trường công nghệ sạch- cần được chuẩn bị kỹ lưỡng.
-Từ rác thải đến tài nguyên năng lượng: AGE không chỉ là một dây chuyền xử lý rác, mà là một nền tảng công nghệ hướng đến kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Công nghệ này mở ra viễn cảnh: rác không còn là gánh nặng môi trường, mà trở thành nguồn năng lượng, vật liệu và giá trị cộng đồng – do chính người Việt sáng tạo và làm chủ.
Theo đó, Công nghệ AGE đã được thẩm định- được công nhận và đang được hoàn thiện để nhân rộng một cách bài bản. Đây không chỉ là thành quả của Asian Environment Group, mà còn là minh chứng cho năng lực đổi mới sáng tạo của khu vực tư nhân Việt Nam- khi khoa học ứng dụng đi trước, mở đường cho chính sách và pháp lý theo sau. Khi các bước chuẩn hóa hoàn thành, AGE sẽ trở thành nền tảng xử lý rác dân sinh toàn diện, thay đổi căn bản cách Việt Nam nhìn nhận và khai thác giá trị từ rác.
Khắc Tác- Nhị Tâm